Kronika Policyjna

LASOWIACY, CZYLI GORSZY SORT CZ.II?

LASOWIACY, CZYLI GORSZY SORT CZ.II?

Niemal przysłowiową lasowiacką nędzę i zacofanie próbowano zmniejszać. Do XIX wieku robiono to przede wszystkim poprzez osadnictwo. Było to osadnictwo dobrowolne i przymusowe. Dobrowolnie osiedlali się tu Wołosi, pasterze bydła, które pędzili w te strony na sprzedaż. Wołosi pochodzili z terenów dzisiejszej Rumunii i częściowo z Węgier. Na ziemiach polskich osiedlali się na terenie dzisiejszych Bieszczadów. W Puszczy Sandomierskiej osiedlali się głównie w wieku XVI i XVII. Ślady takie osadnictwa przetrwały w nazwach miejscowości. W naszym regionie prawie ich nie ma. Puszczę próbowały kolonizować również zaborcze władze austriackie w XVIII wieku. Nie odniosły w tym większych sukcesów. Śladem tego osadnictwa jest nazwa wsi Ślęzaki koło Nowej Dęby. Najwięcej śladów pozostało po przymusowym kolonizowaniu puszczy. Polegało ono na osiedlaniu jeńców wojennych. Przez wieki było to Tatarzy, Szwedzi, Rosjanie nazywani do XIX wieku Moskalami. Ślady tego w nazwach miejscowości to Moskale, dziś w granicach Niska, Szwedy koło Domostawy i prawdopodobnie Burdze koło Stalowej Woli, dzisiaj najbardziej lasowiacka wieś, bo w lesie, prawdopodobnie założona przez jeńców tatarskich. Jak widać bardzo wielu mieszkańców regionu lasowiackiego nawet nie zdaje sobie sprawy, że ma korzenie imigranckie.

OD LASOWIACKIEJ NĘDZY DO REGANÓWKI

Taki już był los naszego regionu, że jedni przyjeżdżali i się osiedlali, a inni wyjeżdżali w poszukiwaniu poprawy życia. Od lat siedemdziesiątych – osiemdziesiątych XIX wieku zaczął się okres wzmożonej emigracji z regionu lasowiackiego. Początkowo była emigracja czasowa. Wyjeżdżano za pracą, a kiedy zgromadzono większe kwoty, wracano w rodzinne strony. Głównie dzięki tej emigracji rozpoczął się wśród Lasowiaków postęp cywilizacyjny. Przede wszystkim budowano nowe domy z nowych materiałów, o wyższym standardzie. Pojawiło się również wyposażenie domów podobne do tego w miastach. gliniane misy zastąpiła porcelana, drewniane łyżki metalowe i dodatkowo widelce. Emigrant, który wrócił na swoje wprowadzał możliwie dużo nowości, które podpatrzył i z których korzystał w Niemczech, Francji i Ameryce. Wzorował się na nim sąsiad, bo jak to w śród Polaków, choć biedniejszy, to nie chciał być gorszy. Wymienione wcześniej kraje były tymi do których najczęściej emigrowali Lasowiacy, ale i Posaniacy. Do Niemiec i Francji emigrowano głównie na prace sezonowe. Emigrowali tam również głównie ci, których nie stać było na stosunkowo drogą podróż do Ameryki. Jednak to USA stały się z czasem miejscem najczęstszych wyjazdów i to na stałe. Najwięcej osób wyemigrowało w pierwszej połowie XX wieku. W mniejszym lub większym stopniu ta emigracja trwa do dzisiaj. To ona stała się źródłem zamożności wielu lasowiacki miejscowości. na przykład w Ulanowie całe willowe osiedle nazwano “Reganówką” i chyba nie trzeba tłumaczyć dlaczego.

REWOLUCJA COP-U I KONIEC LASOWIAKÓW JAKO GORSZEGO SORTU

Powracający w rodzinne strony byli ważnym elementem postępu cywilizacyjnego regionu lasowiackiego. Nie zmieniło to jednak w zasadniczy sposób wcześniejszego stanu rzeczy. Po odzyskaniu niepodległości te tereny nadal były jednymi z najbiedniejszych i bardziej zacofanych w II Rzeczpospolitej. Tak na prawdę radykalna zmiana zaczęła się wraz z powstawaniem Centralnego Okręgu Przemysłowego. Biedne lasowiackie wsie jak Dęba czy Sarzyna stały się ośrodkami przemysłowymi. W posańskim Pławie wybudowano Zakłady Południowe, a w Bykówce powstała elektrownia i z czasem zapomniano o nazwie przysiółku na miejsce którego powstało osiedle zwane OZET, czyli Okręgowy Zakład Energetyczny Tarnów. Rozwój COP-u przerwał wybuch II wojny światowej. Jednak lata powojenne to jeszcze lepszy okres dla regionu lasowiackiego. Mimo że czasy PRL-u są ogólnie krytykowane i potępiane, to trzeba jasno powiedzieć, że PRL to okres szybkiego rozwoju  i cywilizacyjnego awansu terenów w widłach Wisły i Sanu. Do rozwoju ośrodków przemysłowych powstałych w ramach COP-u doszło powstanie zagłębia siarkowego. Do lat siedemdziesiątych XX wieku lasowiacka nędza i zacofanie odeszły w przeszłość i z czasem stały się odległym wspomnieniem i obiektem sentymentalnych odczuć. Rolnictwo przestało być istotną częścią gospodarki lasowiackich wsi. W latach kryzysu w PRL było źródłem uzupełnienia zaopatrzenia gospodarstw domowych. Wielu mieszkańców lasowiackich i posańskich wsi stało się mieszczuchami ze Stalowej Woli, Tarnobrzegu, Mielca, ale i już “nowych”, Nowej Sarzyny i Nowej Dęby. Zetknęli się w tych miastach z fala nowej “kolonizacji”, czyli ludźmi, którzy przyjechali z całej Polski, by w dawnym regionie lasowiackim szukać lepszego życia.

WERONIKA PRZESTÓJ

Zobacz Komentarze (1)

1 Komentarz

  1. Klin

    11 sierpnia 2017 at 12:10

    No gratulacje. W końcu artykuł na poziomie a nie ja do tej pory sensacje poziomem sięgające bruku. Pani Weroniko więcej spraw dot. naszej ziemi a mniej polityki i będzie ok.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Kronika Policyjna

Więcej w Kronika Policyjna

wypadek

Wyprzedzała na trzeciego. Straciła prawo jazdy

stw24.pl19 czerwca 2018
policja

Pobił dotkliwie mężczyznę. Został aresztowany

stw24.pl18 czerwca 2018
303-163220

Oszustwo “na policjanta” – nie dali się oszukać

stw24.pl15 czerwca 2018
zaginiona

Zaginęła Angelika Kowal z Jeżowego

stw24.pl15 czerwca 2018
kieliszki

Matka miała 3,5 promila. Opiekowała się dzieckiem

stw24.pl15 czerwca 2018
policja

Pomogli starszemu mężczyźnie

stw24.pl15 czerwca 2018
motocyklista

Policyjna akcja „Motocykl”

stw24.pl14 czerwca 2018
303-163007

25-latek odpowie za kradzież perfum

stw24.pl14 czerwca 2018
portfel

Kryminalne zagadki Stalowej Woli

stw24.pl11 czerwca 2018

Kontakt

Redakcja
tel. 500 173 067
e-mail: redakcja@stw24.pl

Reklama
tel. 514 709 109
e-mail: biuro@stw24.pl

Szybki kontakt
tel. 570 224 700
e-mail: kontakt@stw24.pl

Copyright © STW24.pl