W Stalowej Woli

Echa strzałów z Kuryłówki

Echa strzałów z Kuryłówki

Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych trwał trzy dni. W Stalowej Woli zwieńczeniem była msza w konkatedrze i rekonstrukcja bitwy pod Kuryłówką. Między mszą i bitwą mieszkańcy w asyście Kompanii Honorowej Garnizonu Nisko złożyli kwiaty pod obeliskiem kpt. Kazimierza Pilata. Tak się złożyło, że w imieniny bohatera i dwa dni po jego urodzinach.

Kpt. Pilat „Zaremba” nie dożył zakończenia wojny, więc Żołnierzem Wyklętym nie został. Swoją śmiercią w nieodległej katowni gestapo, otworzył drogę innym sobie podobnym. Choćby Tadeuszowi Gajdzie, urodzonemu w Charzewicach młodzieńcowi, który w skrajnie niełatwym czasie okazał się być bardzo dobrym dowódcą. Zwyczajem Dni Żołnierzy Wyklętych stało się przypominanie sylwetek żołnierzy drugiej konspiracji z danego terenu. Niezwykle cenna inicjatywa już przynosi efekty. Gajda „Tarzan” zapominany był tylko w latach PRL. Gdy tylko Polska zrzuciła radzieckie jarzmo jego żołnierska droga została upamiętniona kilkoma tablicami pamiątkowymi. Choćby na ścianie kościoła w Rozwadowie. Bo był to młodzieniec z charyzmą. Do Narodowej Organizacji Wojskowej wstąpił w wieku 17 lat. W partyzantce, głównie u „Ojca Jana” Przysiężniaka była większa część rodziny Gajdów. Po leśnej podchorążówce już w stopniu plutonowego „Tarzan” brał udział w bitwie na Porytowym Wzgórzu w czerwcu 1944 r. Wyszedł z niemieckiego okrążenia, ale niedługo po tym San przekroczyły wojska sowieckie i T. Gajdzie zmienił się tylko wróg. Ratują się przed aresztowaniem zgłosił się o wojska. Co ciekawe, w LWP pozwolono mu zachować stopień plutonowego, a nawet za bitwę w Lasach Janowskich dostał radziecki medal „Za odwagę”. Niewiele mu to pomogło. Szedł za nim Smiersz i musiał dezerterować. Wrócił do NOW. Bardzo szybko został komendantem obwodu NZW Tarnobrzeg. Skompletował nowy oddział i tym sposobem został najmłodszym – 21 lat – dowódcą oddziału NZW. Jego oddział chrzest bojowy przeszedł pod Kuryłówką, w bitwie z NKWD. W ręce bezpieki wpadł w lipcu 1946 r. w Tarnowie. Szybkie śledztwo, taki wyrok śmierci i zabójstwo w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Miał tylko 22 lata. Dwa tygodnie wcześniej, w więzieniu na rzeszowskim Zamku zamordowany został jego ojciec Józef Gajda ps. Zawisza.

Bitwa pod Kuryłówką miała miejsce 7 maja 1945 r. Batalion NKWD ścigał dezerterów, dopuszczając się grabieży i mordów. Pod Kuryłówką sowietów zatrzymali żołnierze ze zgrupowania „Ojca Jana”. Na pomoc oblężonym szły inne oddziały partyzanckie. Sowieci przypuścili kilka ataków, ale żaden z nich nie był skuteczny. Stracili tylko 57. zabitych enkawudzistów i nieznaną liczbę rannych. Straty po stronie NOW to 7. zabitych i 5. rannych. Pod wieczór „Ojciec Jan” nakazał oddziałom NOW wycofanie się ze wsi. Razem z wojskiem uszło wielu mieszkańców, gdyż było pewne, że sowieci będą się mścić. Nazajutrz do Kuryłówki weszła kompania karna. Ośmioro mieszkańców zostało zamordowanych, a wieś spalona.

Obserwujący niedzielną rekonstrukcję bitwy partyzanckiej mieli okazję poczuć się w jej centrum. Warto wiedzieć, że przebieg bitwy odtwarzali członkowie kilku grup rekonstrukcyjnych. Przyjechali nawet miłośnicy historii z zagranicy. Sceny batalistyczne zostały zarejestrowane i posłużą do montażu dokumentu o wydarzeniach z 7 maja 1945 r., czyli czasu, kiedy jeszcze nie skończyła się wojna, a na jej zapleczu już toczyła się kolejna.

Bit 1

bit 2

bit 3

bit 4

bit 5

bit 6

bit 7

bit 8

bit 9

bit 10

bit 11

bit 12

bit 13

bit 14

bit 15

Marcin Swobodny 

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W Stalowej Woli

Więcej w W Stalowej Woli

Wodny Placu Zabaw, pływalnia odkryta – zamknięte do odwołania

stw24.pl2 lipca 2020

Remont pięciu kilometrów dróg w Bojanowie

stw24.pl2 lipca 2020

Wyłowiono ciało mężczyzny z Sanu

stw24.pl2 lipca 2020

Zmarł Zbigniew Paszkiewicz wieloletni radny miasta

stw24.pl2 lipca 2020

Na lotnisko w Jasionce wróciły połączenia międzynarodowe!

stw24.pl1 lipca 2020

Huta Stalowa Wola wzięła udział w #GaszynChallenge -VIDEO

stw24.pl1 lipca 2020

Plenerowe spotkanie z Renatą Piątkowską

stw24.pl1 lipca 2020

Jarmark Jagielloński 2020 w dniach 4-5 lipca w Sandomierzu

stw24.pl1 lipca 2020

Bądź czujny ! Oszuści nie mają wakacji

stw24.pl1 lipca 2020