W Stalowej Woli

“Parasole” i “Żółte Brzuchy” część II

“Parasole” i “Żółte Brzuchy” część II

Ze współczesnej perspektywy pozaborowe dziwactwa wyglądają nawet zabawnie, ale kilkadziesiąt lat temu trochę utrudniało życie.

SANDOMIERZ MIASTO GRANICZNE

Czy wiecie dlaczego w Sandomierzu dworzec kolejowy jest po prawej stronie Wisły, a nie po lewej jak najstarsza i główna część miasta? To właśnie spadek po zaborach. Pierwotnie dworzec znajdował się w zaborze austriackim, bo to Austriacy budowali linię kolejową. Rosjanie nie skomunikowali Sandomierza torami kolejowymi. Zarówno taka lokalizacja dworca, jak i dziwny przebieg linii kolejowej, to dziedzictwo zaborów.

Po odzyskaniu niepodległości młode państwo polskie musiało “posklejać” i “pozszywać” to co przez ponad sto dwadzieścia lat funkcjonowało nie tylko w różnych systemach prawnych, politycznych, ale chociażby w różnych systemach miar i wag. Sandomierz jest tu ciekawym przykładem. W okresie II Rzeczpospolitej na tle tego “zszywania” dochodziło do zabawnych sytuacji. Niemal do legendy przeszedł wypadek na moście na Wiśle. Powstał problem w jakim systemie prawa go rozstrzygać, czy w austriackim, czy w rosyjskim, bo jeszcze szereg lat po odzyskaniu niepodległości lokalnie funkcjonowały przepisy państw zaborczych. Zaczęto mierzyć czy wypadek miał miejsce bardziej po “austriackiej”, czy też po “rosyjskiej” stronie. Podsumowaniem tych wszystkich zabawnych problemów była postać pewnego Polaka, austriackiego urzędnika, który po odzyskaniu niepodległości przeprowadził się do Sandomierza. Powiadano, że ów jegomość średnio cieszył się z niepodległej Polski i cały czas za idealne porządki uważał, to co działo się w ck. monarchii. W dzień urodzin cesarza Franciszka Józefa ten urzędnik przebierał się w austriacki mundur, stawał przed portretem Franza Josefa, salutował i meldował; Najjaśniejszy Panie! Posłusznie melduję, że nieporządki panują w kraju!

SANDOMIERZ MIASTO-STOLICA ZBRODNI

Patrząc na historię Sandomierza w ubiegłych kilkudziesięciu latach, można powiedzieć, że wisi nad nim jakaś klątwa po podziałach zaborowych.

Pod koniec II RP wydawało się, że Sandomierz wygrał los na loterii. W planach Centralnego Okręgu Przemysłowego Sandomierz miał być jego stolicą, a w przyszłości stolicą województwa COP. W Stalowej Woli na wystawie o COP-ie można zobaczyć plany rozbudowy Sandomierza. Gdyby plany COP-u udało się zrealizować, to Sandomierz miałby dzisiaj dobrze ponad sto tysięcy mieszkańców i byłby największym i najważniejszym węzłem komunikacyjnym w Polsce. To w Sandomierzu miały się przecinać autostrady Śląsk – Wilno i Warszawa – Lwów. Wybuchła wojna i z tych planów nic nie wyszło.

W PRL-u szansą dla Sandomierza mógł być podział na województwa z 1975 roku. I tym razem nic z tego nie wyszło. Stolicą nowego województwa został Tarnobrzeg. Dla Sandomierza miało to o tyle znaczenie, że do kamienic na rynku wprowadziło się wiele ważnych wojewódzkich person. Skutek tego dzisiaj taki, że rynek nie ma nocnego życia, bo te byłe, czy aktualnie ważne persony nie życzą sobie nocnych “hałasów”. Kolejny podział administracyjny ponownie uczynił z Sandomierza miasto graniczne. Tym razem między województwami świętokrzyskim i podkarpackim. Można powątpiewać, czy Sandomierz na tym zyskał.

Można się zastanawiać dlaczego Sandomierz nie zyskał w wymiarze kulturalnym rangi Kazimierza nad Wisłą. A przecież Sandomierz to była miłość i Stefana Żeromskiego, i Jarosława Iwaszkiewicza, a teraz jest Juliana Kawalca. Czy nie można tego wykorzystać? W trochę nieoczekiwany sposób Sandomierz stał się sławny dzięki serialowi “Ojciec Mateusz”. Zyskał ironiczne miano “stolicy zbrodni”. Co będzie dalej?

Andrzej Tomaszewski

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W Stalowej Woli

Więcej w W Stalowej Woli

Policjanci zlikwidowali plantację marihuany

stw24.pl12 kwietnia 2021

Ogłoszenie Prezydenta Miasta Stalowej Woli

stw24.pl12 kwietnia 2021

Rozwadowski Trag Staroci

stw24.pl12 kwietnia 2021

Konkurs „Tytus w Stalowej Woli”

stw24.pl8 kwietnia 2021

Wizyta w urzędzie skarbowym tylko po wcześniejszej rezerwacji

stw24.pl30 marca 2021

Dworzec PKP w Rozwadowie odzyska dawny blask

stw24.pl30 marca 2021

Diecezja podaje zalecenia na Wielki Tydzień

stw24.pl26 marca 2021

Uwaga! W weekend przestawiamy zegarki

stw24.pl26 marca 2021

Dzień Bezpiecznego Internetu w CEZ

stw24.pl26 marca 2021