W Stalowej Woli

Wtulony w garstkę siana

Wtulony w garstkę siana

Być może było to wcześniej, ale oficjalna wersja jest taka, że w pierwszej połowie XIII w. późniejszy św. Franciszek we włoskim Greccio urządził szopkę. W pierwszej jej wersji, w skalnej grocie stał tylko żłóbek wypełniony siankiem, przy którym czuwali wół i osioł. Przybyli z okolicy mieli sobie wyobrazić, że w żłóbku widzą Jezusa, a przy nim Jego Matkę i św. Józefa. Pomysłodawca szopki chciał przekazać w ten sposób, że zaszczytu widzenia Nowonarodzonego dostąpili ubodzy pasterze, a nie możni. Ubodzy uwierzyli i za św. Franciszkiem poszli w procesji do kościoła. A jakże – na pasterkę. Tak narodziła się tradycja, która zawładnęła całym dzisiejszym światem.

Tradycja stawiania szopek na polskie ziemie dotarła już pod koniec XIII w., oczywiście za sprawą Franciszkanów. Najpierw szopki nazywane były jasełkami, gdyż w staropolskim jasło to żłóbek. Później żywe jasełka zaczęły żyć odrębnym żywotem, szopki – nie jeden raz też ożywiane – mają swoją historię. Ich polska historia jest akurat dobrze udokumentowana, a najstarsze zachowane figurki z szopek pochodzą z XIV w. W swoich zbiorach mają je krakowskie Klaryski (żeńskie odpowiedniczki Franciszkanów). Tyle historii.

W szopkach ustawionych w kościołach Stalowej Woli tradycja splata się ze standardem. W konkatedrze MBKP pod strzechą stajenki dominuje szopkowy konserwatyzm. Święta Rodzina w centrum, przy niej Trzej Królowie, owce, anioł i delegacja wieśniaków przed drewnianą szopą. Całość w guście i ze wszystkimi obowiązującymi w szopkarskim budownictwie elementami. Bracia Mniejsi Kapucyni też w tym roku postawili na tradycję. Podobnie księża z rozwadowskiej fary, acz nad ich szopką dominuje napis: „Wtulony w garstkę siana”, który więcej mówi od samej instalacji. Mało miejsca na szopkę jest w najmłodszym i najmniejszym kościele pw. Św. Jana Pawła II, czyli akademickim. Pod strzechą musiał się zmieścić cały ołtarz. Figurki Św. Rodziny stoją przed marmurem, przy którym mszę w Warszawie odprawiał papież Jan Paweł II. Świadczy o tym wyryty cytat z pamiętnej homilii późniejszego świętego: „Niech zstąpi duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi”. Słowa cały czas aktualne.

Dwie szopki są jednak inne. W kościele Opatrzności Bożej z szopki bije różnorodność i dynamizm. Postaci żniwiarza, kowala i kilka innych poruszają się, wzbudzając zachwyt najmłodszych. Przyciąga ich też delikatna góralska muzyka w tle, co w całości stawia ją na pograniczu jasełek. Największą w tym roku szopkę zbudowali księża michalici. W kościele Trójcy Przenajświętszej szopka usytuowana jest na zboczu góry. Jest wielka na kilka metrów wysokości i szerokości, przez co widoczna w najdrobniejszych elementach, a elementów tych jest bardzo wiele. Księża zdradzają, że szopka to zasługa jednego z parafian, który ma zacięcie modelarskie. Przy okazji jest lokalnym patriotą, bowiem znaczna cześć postaci jest w strojach …lasowiackich.

Szopki są zwykle dziełem całej wspólnoty i dumą parafian. Pobudzają drugą, też starą tradycję chodzenia do kościołów „na szopki”. To już nasz narodowy zwyczaj. Jego początek przypisuje się czasom zaborów, czyli początkowi XIX w. Wtedy szopki na dobre wróciły do kościołów, a w większych miastach – choć nie tylko – nabrały charakteru wręcz ołtarzy patriotyzmu. Ich konstruktorzy przemycali do grot, szopek i stajenek elementy polskości. Szopki były oblegane, bo wszyscy chcieli zobaczyć ten skrawek wolności. Tak też było za komuny i zostało nam do dziś – mowa o chodzeniu – choć z zupełnie już innych powodów. Szopki miewają elementy nawiązujące do teraźniejszości. Spodziewaliśmy się w tym roku – roku stulecia odzyskania niepodległości – orłów i czapek legionowych, a tu nic. Przynajmniej w Stalowej Woli. Dobrze, że choć zwyczaj chodzenia „na szopki” pozostał.

szopkaakademicki (Kopiowanie)

szopkakapucyni (Kopiowanie)

szopkakonkatedra (Kopiowanie)

szopkamichalici (Kopiowanie)

Marcin Swobodny 

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W Stalowej Woli

Więcej w W Stalowej Woli

Lubisz rysować? Lubisz malować? – zapraszamy do Akademii sztuki w MBP

stw24.pl26 października 2021

Transport do punktów szczepień

stw24.pl26 października 2021

Pamięć o tragicznie zamordowanych nie zginie

stw24.pl25 października 2021

Przedszkolaki udekorowały Galerię Malarstwa Alfonsa Karpińskiego

stw24.pl25 października 2021

Nauczyciele i uczniowie z Ekonomika w Maladze

stw24.pl22 października 2021

Konkurs na „Wolontariusza Roku 2021”

stw24.pl22 października 2021

Wystawa Giełdy Papierów Wartościowych odwołana

stw24.pl22 października 2021

Akcja szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie

stw24.pl21 października 2021

W Stalowej Woli stanie jubileuszowa wystawa Giełdy Papierów Wartościowych

stw24.pl21 października 2021